"Ook de directie van Ford Genk beklemtoont dat de Europese Ford-directie recent alle gemaakte engagementen richting Ford Genk heeft herbevestigd. De directie zegt dat het zogenoemde Toekomstcontract voor de fabriek uitgevoerd zal worden. Daarin is sprake van drie nieuwe modellen en werkzekerheid tot 2020."Dat konden we lezen in de krant slechts drie maand geleden, concreet op 22 juli. Twee maand later lezen we, dat Genk de Mondeo zeker zal behouden en een dag later zelfs dat de fabriek de drie huidige moddellen (naast de Mondeo ook de Galaxy en de S-Max) kan behouden. Tot zo ver het goede nieuws.
Wanneer we plots veel ongeruststellende artikels zien passeren. Vorige maandag werd er een bijzondere Ondernemingsraad aangekondigd voor woensdag. Iedereen is het ermee eens dat dit niets goeds betekent. Doet Ford in Genk de deuren volledig dicht of komt er "slechts" een afslanking van het personeel?
Woensdag 9:05 is het nieuws uit -Ford Genk gaat dicht, 4.300 mensen verliezen hun job. Wat er nadien allemaal gebeurt vind ik één grote hysterie. Speciaal journaal om 10 uur volledig over de sluiting, dat van dertien uur het zelfde en ook 's avonds gaan alle reportages uitsluitend over Limburg. Terzake en Reyers Laat blijven niet achter - politici, werknemers, vakbonden, directie, economen... Iedereen spreekt over niets anders en iedereen op meer of mindere fatalistische manier.
Maar goed, het was de eerste schok. De volgende dagen was het echter niet beter. En dat is jammer. Ik ga deze gebeurtenissen proberen te benaderen eerder vanuit een economisch perspectief in tegenstelling tot de sociale benadering wat vandaag vooral het geval is.
Eerst en vooral, de verkoop van auto's in Europa daalt. Bij Ford gaat het zelfs over een vrijve val. En Peugeot, Renault en Fiat doen het niet beter. Enkel het Duitse Volkswagen kan stand houden. Sluitingen zijn dus een logisch gevolg van de overcapaciteit in productie. Simpelweg, men kan niet op lange termijn wagens blijven bouwen die niemand koopt.
Ten tweede wordt niet "slechts" over 4.300 mensen gesproken maar over liefst 10.000. In dit cijfer zijn ook alle werknemers van de toeleveranciers begrepen. Probleem is uiteraard hoe men een toeleverancier definieert. Zijn het enkel de fabricanten van onderdelen? Of is ook de firma die catering of schoonmaak in de fabriek doet een toeleverancier? Bovendien, een doorsnee toeleverancier produceert meestal voor meerdere autoconstructeurs tegelijkertijd. Op die manier spreidt deze de risico's. Dergelijke producent zal dus niet alle werknemers moeten ontslaan. Het getal van 10.000 is dus zeker overdreven.
Ten derde, uit wat men hoort en leest zou men denken dat de werknemers niet meer mogen werken. Maar de sluiting gebeurt pas begin 2014! De mensen hebben nog een jaar werk. Ondertussen kunnen ze al op zoek naar een nieuwe job. Bovenop krijgen ze een dikke ontslagpremie. Het eerste voorstel van de directie van 77.000€ is zeker niet het laatste en de vakbonden zullen erin slagen om dit minstens te verdubbelen, net zoals bij Opel in 2010. Zo'n premie zal ook de mogelijke problemen met huisleningen minimaliseren. De banksector zelf wil de betrokkenen helpen. Wat een groot contrast met veel andere onstlagen waarover we vandaag lezen. Neem bijvoorbeeld Dow Chemicals in Tesenderloo. Ook deze fabriek wordt gesloten. Onmiddelijk, en de ontslagpremie ligt daar gevoelig lager.
Ten slotte, dit is niet de eerste keer dat zoiets gebeurt. Renault in '97 of Opel twee jaar geleden. Misschien is de tijd rijp om de arbeidsmarkt grondig te hervormen - automatische indexeringen samen met heel hoge arbeidsbelastingsdruk duwen de loonkosten naar omhoog. Bovendien maakt de anciëniteit het bijna onmogelijk voor vijftigplussers een job te vinden omdat ze gewoonweg te duur zijn. Meteen na de bekendmaking van de sluiting vroegen de vakbonden onder anderen een brugpensioen voor alle mensen vanaf vijftig jaar. De reactie van de minister van Pensioenen De Croo:
Volgens mij rationele redenering, volgens de vakonden is de Croo een harteloze boskabouter."We gaan toch geen brug van vijftien jaar naar een pensioen organiseren. Dat zou onverantwoord zijn. We hebben met deze regering een engagement genomen om langer te gaan werken. Het kan toch ook niet dat dergelijke competente arbeiders geen toekomst meer hebben."
Het kan allemaal koelbloedig klinken wat ik schrijf maar ik wou een alternatief perspectief bieden. Ik leef mee met de mensen daar in Genk maar ik vind ook dat iedereen het leven in zijn handen moet nemen om dit overwinnen.
